Spiral IUS & IUD
Un spiral ta un método antikonseptivo. Ta pone e spiral den bo matris. E ta mesun konfiabel pa prevení embaraso ku e píldora.
Kon un spiral ta funshoná?
Un dòkter ta pone e spiral den bo matris. E por keda einan pa vários aña. Un spiral ta protehá kontra embaraso. Tin 2 diferente tipo:
1. IUS (Sistema Intrauterino – un spiral hormonal): e hormonanan den un IUS ta stòpbo di sali na estado. Un spiral hormonal ta prevení embaraso pa 5, 6 òf 8 aña. Esaki ta dependé di e marka.
2.IUD (Aparato Intrauterino – un spiral di koper): IUD ta kontené koper i esaki ta stòpbo di sali na estado. Un IUD no ta kontené niun hormona. E ta prevení embaraso pa 5 te 10 aña. Esaki ta dependé di e marka.
Ki tipo di spiral bo mester skohe?
Chèk e siguiente lista di bentaha i desbentaha i papié ku bo dòkter.
Konfiabel
Den teoria, un spiral ta mes konfiabel ku e píldora. Pero en realidat, un spiral ta mas konfiabel, pasobra bo no mester pensa riba dje tur ora bai. Esaki ta loke ta hasi e píldora un tiki ménos konfiabel, e echo ku bo tin ku kòrda tum’é tur dia.
Tin efektonan sekundario?
Ku un IUD, bo menstruashon lo por ta un tiki mas doloroso. Lo bo por sangra un tiki mas tambe.
Ora bo haña un IUS pa promé biaha, bo kurpa mester kustumbrá ku e hormona ku e spiral ta kontené. Posibel efektonan sekundario di e hormona ta:
- pèrdida di sanger iregular
- doló di kabes
- pèshi
- pèrdida di kabei
- pechunan doloroso
- estado di ánimo abou
- subida di peso
Normalmente, e efektonan sekundario ta disparsé despues di un par di luna. Tuma kontakto ku bo dòkter si bo tin problema ku efektonan sekundario.
Kiko pa hasi
- Disidí promé ki tipo di spiral bo ke: un IUS ku hormona òf un IUD ku koper.
- Traha un sita ku un dòkter òf un otro profeshonal di kuido médiko. Nan lo hinka e spiral den bo matris.
- Bo por laga e spiral na su lugá pa 5-10 aña, dependiendo di bo skohensia.
Bentaha i desbentaha:
Bentaha:
Tur dos:
- Hopi konfiabel: bo no por lubidá un spiral manera bo por lubidá e píldora.
- Bo mester pensa riba dje solamente un biaha kada 5-10 aña.
- Un spiral ta te asta konfiabel si bo ta saka òf tin diarea.
- Niun hende no por bisa ku bo ta uzando antikonseptivo.
IUS:
- Generalmente bo menstruashon ta mas kòrtiku, mas lihé i ménos doloroso. Tin biaha bo menstruashon ta stòp kompletamente.
IUD:
- Si bo no ke tuma hormona, un spiral ku ta saka koper ta un bon opshon.
Desbentaha:
Tur dos:
- Un dòkter mester hink’é aden.
- Esaki ta hasi un tiki doló ora hink’é aden.
- Algun hende muhé tin efektonan sekundario.
- Bo no por plania òf posponé bo regla ku un spiral.
- Un spiral no ta protehá kontra ITS.
- Si bo ta uza un kùp di menstruashon, bo mester eliminá e vakuo (bashí) promé ku bo saka esaki for di bo vagina. Sino, e spiral tambe lo por sali.
IUS:
- Bo por haña sangramentu iregular òf mancha.
- Tin hende muhé ta eksperensiá efektonan sekundario di e hormona.
IUD:
- Bo menstruashon por ta mas doloroso i bo por eksperensiá un tiki mas tantu sangramentu tambe ku promé ku bo tabatin e spiral.
Unda bo por haña un spiral?
Bo dòkter di kas por pone un IUS òf IUD. Alternativamente por traha un sita na Fundashon Famia Planiá. Normalmente, lo pidibo pa regresá pa un sita di siguimentu 4-6 siman despues. Esaki ta pa kontrolá si e spiral ta den e posishon korekto ainda. E IUS lo kosta mas o ménos 95 florin i e IUD mas o ménos 85.
Bo spiral ta na su lugá?
Si bo tin un spiral, bo por puntra bo mes si e ta na su lugá ainda. Uza bo dede pa kontrolá si bo por sinti e hilunan. Tene kuidou pa no ranka na e hilunan.
Bo no ta sigur si bo por sinti nan?
Uza kondon pa sèks e ora ei, pa mas sigur, i traha un sita pa bishitá bo dòkter, pa e por kontrolá e spiral pa bo. Traha sita pa bai bo dòkter tambe si bo tin un spiral i haña sangramentu pisá inesperá.
Tene kuidou ora di uza un kùp di menstruashon! Komo ku e kùp ta chupa den bo boka di matris, lo bo por saka un IUD/IUS.
Primi punta di e kùp pa e no keda chupá aden mas. Of pone bo dede entre e kùp i bo boka di matris. Semper kontrolá e kùp promé ku limpi’é.
Ki ora bo ta kore rísiko di embaraso?
- Si bo tabata muchu lat pa laga dòkter hinka un spiral nobo (kon frekuente bo mester hasi esaki ta dependé di e tipo di IUS òf IUD – e por ta 5 òf 10 aña).
- Si bo tin doló di barika, pero no a laga kontrolá bo spiral. Masha poko biaha, bo matris lo rechasá un IUS òf IUD. Den e kaso ei, e no ta konfiabel mas.
ITS
Kòrda bon: un spiral no ta protehá kontra ITS. Pa prevení ITS, bo mester uza un kondon.
Otro tópiko
Sigui eksplorá bo salú seksual.